Lịch công tác tuần phòng văn hóa thông tin Quảng Điền
Thống kê truy cập

Đang trực tuyến: 4

Hôm nay:

Tuần này:

Tháng này: 395

Tổng lượt truy cập: 271156

ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM QUANG VINH MUÔN NĂM!   ***  

Bóng thời gian ở thành Hóa Châu.
Những ngày mới bắt đầu vào nghề làm báo thì Quảng Điền chính là vùng đất tôi hay lui tới nhất. Cũng vì thế, những tên đất, tên làng của vùng đất Quảng cứ thế tự nhiên đi vào bộ nhớ của tôi với bao nhiêu cảm mến. Nhớ có lần ngồi ăn trưa với Phó chủ tịch UBND huyện Trần Giải, nghe anh say mê kể về chuyện Sịa lau sậy, chuyện thúng mủng Bao La và đặc biệt là chuyện thành cổ Hóa Châu...để rồi từ đó mỗi khi đến với hay chỉ ghé ngang Quảng Thành thôi cũng đã bồi hồi theo những dấu tích đã nằm sâu dưới lòng đất thời gian...

       Như là một sự may mắn, vào một ngày tháng 3 năm 2013, tôi được dự và đưa tin hội thảo thông báo kết quả nghiên cứu “Khu vực thành Hóa Châu: Khảo cổ học và hiện đại” trong chương trình hợp tác nghiên cứu giữa Khoa Lịch sử, Trường ĐHKH Huế với các Trường đại học Osaka và Kanda (Nhật Bản) do Khoa Lịch sử- Trường Đại học Khoa học Huế tổ chức và tại đây tôi lại được một lần nữa chiêm ngưỡng huyền thoại của vùng đất Hóa Châu lịch sử từng được Hoàng Phủ tiên sinh gọi là “Vạn lý Trường Thành ở phương Nam”. Và càng xúc động hơn khi nghe GS.TS Nishimura Masanari- Đại học Osaka (Nhật Bản) nói say mê về Hóa Châu bằng tất cả tâm huyết của một nhà sử học uyên bác. Không lâu sau đó thì nghe tin ông mất vì một tai nạn giao thông ở Hà Nội. Một sự ra đi để lại nhiều tiếc nuối cho những ai yêu lịch sử của nước Việt. Với tôi, nụ cười dễ mến, cách nói chuyện cuốn hút của Nishimura Masanari vẫn còn in đậm trong trí nhớ cho dù chỉ mới tiếp xúc với ông một lần duy nhất...

       Từ năm 2009 đến 2012, Khoa Lịch sử, Đại học Khoa học Huế cùng với các nhà nghiên cứu của Đại học Osaka- Nhật Bản đã tiến hành khảo sát, trắc địa và thám sát để nghiên cứu cấu trúc, niên đại khu vực Thành Hóa Châu với 17 hố thám sát tại 15 điểm và đã có nhiều phát hiện mới như: Ngoài đặc điểm chung của các thành cổ Champa có hình vuông, dài; Thành Hóa Châu không chỉ có 2 vòng lũy thành (Thành Ngoài và Thành Nội) như một số thành cổ Champa mà còn có những lũy thành ngắn khác. Chu vi thành ngoài hơn 4.700m, có quy mô chỉ đứng sau thành Chà Bàn ở Bình Định và lớn hơn các thành cổ Champa khác ở miền Trung. Bên trong của thành Ngoài có hai con sông Kim Đôi và Tiền Thành nối với sông Bồ và phá Tam Giang được cho là 2 con sông nhân tạo vì chạy rất thẳng và có chiều rộng đều nhau; 2 con sông này có vai trò rất lớn về mặt giao thông thủy của thành. Thành Hóa Châu cũng là thành lũy chứng kiến lịch sử dài nhất ở miền Trung Việt Nam trải qua nhiều thời kỳ văn hóa từ Sa Huỳnh- Champa- Đại Việt...GS.TS Nishimura Masanari- Đại học Osaka- Nhật Bản, người đã trực tiếp thám sát ở Hóa Châu đưa ra nhận định: “Nếu không có Thành Hóa Châu thì không có lịch sử của Huế bởi vì Hóa Châu chính là nơi tiếp xúc văn hóa Chămpa với văn hóa Đại Việt, là nơi để Đại Việt làm cơ sở Nam tiến. Cũng cần có một công trình kiến trúc về Huyền Trân Công chúa ở vùng đất này bởi trước khi vào làm dâu Champa, Huyền Trân Công chúa đã đến lưu trú ở đây...”.

       Kết quả nghiên cứu khảo cổ học về Thành Hóa Châu cho thấy dấu tích thời Trần dày đặc hơn cả các giai đoạn lịch sử khác. Đây cũng là giai đoạn của Thành Hóa Châu, khả năng bắt đầu từ thế kỷ XIV. Trong giai đoạn này, nhà Trần đã đắp đất để mặt bằng cao lên và xây dựng những kiến trúc tương đối kiên cố ở khu vực trong và cả khu vực ngoài của Thành Nội. Vào thời nhà Hồ- đầu thế kỷ XV việc đắp cao mặt thành và các công trình kiến trúc tiếp tục được thực hiện; đặc biệt kết quả thám sát của các nhà khảo cổ học Nhật Bản cũng cho thấy khả năng vào giữa thế kỷ XV, nhà Hồ đã xây dựng tường trên nền Thành Nội theo hướng Tây Bắc- Đông Nam. Khu vực Thành Hóa Châu còn có rất nhiều hào, hố nước kể cả bên trong khu Thành Ngoại. Đây là một đặc trưng thành quách của Hóa Châu. Một kết luận khá thú vị cũng được GS.TS Nishimura Masanari đưa ra là: “Vì sao người dân làng Thành Trung lại nổi tiếng với nghề trồng rau, rau Thành Trung từng đã cung tiến cho vua nhà Nguyễn và rất nổi tiếng với tên gọi rau phường Thành. Bởi vì do làng Thành Trung ở ngay trên mặt thành Hóa Châu xưa, được bồi đắp qua nhiều giai đoạn nên bây giờ đất đai của làng Thành Trung cao, không bị lũ lụt và phát triển được nghề trồng rau quanh năm...”

        Kết quả khảo cổ học Thành Hóa Châu còn phát hiện các hiện vật: gốm sứ, sành, gốm thô, đồ gạch, ngói, đồ đá và đồ thủy tinh của nhà Trần, nhà Hồ, Trung Hoa, Chămpa từ thế kỷ IX đến thế kỷ XV; trong đó có một số mảnh thủy tinh có thể được sản xuất tại vùng Islam (Trung Ấn)? Với tính chất lịch sử, văn hóa quan trọng của Thành Hóa Châu, GS.TS Nishimura Masanari đã kiến nghị cần tiến hành lập hồ sơ để công nhận Di tích Lịch sử Văn hóa cho khu thành cổ này. Cùng chung quan điểm này, ông Đào Lý- Bí thư Đảng ủy xã Quảng Thành, huyện Quảng Điền và là một người con của làng Thành Trung bày tỏ: “Tôi là người đã cùng làm việc với các đoàn khảo cổ, thám sát sử học. So với lần trước thì lần này, các nhà khảo cổ học của Nhật Bản và Việt Nam làm việc khoa học, chuyên nghiệp hơn. Nhiều di tích, di vật đã được tìm thấy cho thấy Thành Hóa Châu là một khu thành có vai trò lớn trong lịch sử dân tộc.Chúng tôi cũng mong muốn ngành Văn hóa cũng như các cơ quan chức năng tiến hành lập hồ sơ công nhận di tích lịch sử văn hóa cho khu vực Thành Hóa Châu...”

          Làng quê từng là trung tâm của thành Hóa Châu xưa bây giờ bình yên trong sắc xanh của rau. Rau từ nhà ra ngõ, rau điểm xuyết cho cảnh sắc của làng. Ở đây rau tươi tốt gần như quanh năm. Những ngò, cải, tần ô, rau thơm, xà lách... cứ thế trổ lá đơm hoa là nguồn thu nhập chính của dân làng từ xưa đến nay, mà nói như ngôn ngữ của họ là “mớ rau- thau bạc”. Thành Hóa Châu xưa đã từng chứng kiến những trận chiến của quân dân Đại Việt để giữ yên bờ cõi. Danh tướng Trương Hán Siêu, tác giả của “Bạch Đằng Giang Phú” từng đến nơi này. Hai cha con anh hùng Đặng Tất, Đặng Dung từng quyết tử ở cửa Thành Hóa Châu xưa và để lại cho hậu thế những vần thơ khí khái: “Quốc thù vị báo đầu tiên bạch- Kỷ độ long tuyền đới nguyệt ma”(Thù nước chưa xong đầu đã bạc - Gươm mài bóng nguyệt đã bao lần). Tầm vóc của Hoá Châu đối với lịch sử của Huế và của cả dân tộc là vô cùng lớn...Nhưng thành cổ Hóa Châu xưa vẫn chưa được công nhận là di tích lịch sử văn hóa. Một sự lãng quên thật đáng tiếc và cũng thật đáng trách. “Lòng ta là những hàng thành quách cũ - Tự ngàn năm bỗng vẳng tiếng loa xưa”. Châu Hóa chiều nay tôi về đứng dưới bóng thời gian lịch sử bỗng như nghe âm âm tiếng trống trận và lời thơ thống thiết của Đặng Dung. Giọng thơ yêu nước đó đã lay đọng qua mấy trăm năm. Có một người bạn lớn Nhật Bản đã về với Hóa Châu để cùng ăn, cùng ở với người dân làng quê Thành Trung và tìm kiếm từng vết tích lịch sử trong lòng đất xưa, qua đó chứng minh rằng vùng đất này đã có một thời kỳ oai hùng, bi tráng trong sử Việt. Lịch sử của vùng đất linh kiệt này sẽ mãi mãi khắc tên ông-cố GS.TS Nishimura Masanari kính mến!

 

                                                Phi Tân

 

Các bài khác
Đăng nhập hệ thống
Tập san 2016
hoạt động các tổ chức đoàn thể
tuyên truyền cải cách hành chính
SÓNG NƯỚC TAM GIANG 2014
Cải cách thủ tục hành chính công
Lịch sử Quảng Điền
Các điểm đến du lịch Quảng Điền
Trang Thơ Quảng Điền
giấy mời qua mạng
Loading the player ...

Phần mềm quản lý hồ sơ công việc
UBND huyện Quảng Điền
Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Thừa Thiên Huế
UBND tỉnh Thừa Thiên Huế
Tỉnh ủy Thừa Thiên Huế
Liên hệ gửi bài
Liên hệ - Góp ý